Waarom je brein de goede dingen minder goed opmerkt
Je hebt een week lang goed gegeten. Je bent drie keer gaan wandelen. Je hebt ’s avonds geen alcohol gedronken. En dan val je één keer terug… En wat er dan gebeurt is dat dat ene moment is wat blijft hangen.
Het goede verdwijnt. Het slechte beklijft. Waarom?
Je brein is van nature probleemgericht. Dit is evolutionair gezien slim: de mensen die gevaar snel opmerkten die overleefden. Wie te lang stilstond bij de mooie zonsondergang terwijl er een tijger naderde, haalde het niet. Je brein heeft dus een ingebouwde voorkeur voor het opmerken van problemen, risico’s en fouten.
Dit noemen wetenschappers de ‘negativity bias‘. Dat is dus de neiging om negatieve ervaringen zwaarder te laten wegen dan je positieve ervaringen. Onderzoek laat zien dat je brein negatieve informatie sneller opslaat, dieper verankert en ook nog eens langer vasthoudt dan positieve informatie.
In het dagelijkse leven betekent dit: één vervelende opmerking weegt zwaarder dan tien complimenten. Eén mislukking overspoelt meerdere successen. En bij gedragsverandering: die ene avond dat je toch de chips pakt, voelt het falen groter dan het succes van de vier avonden dat je dat niet deed. Herken je dit ook? Ik in ieder geval wel!
Dit heeft een groot effect op hoe je jezelf ziet als je aan het veranderen bent. Je bent drie weken goed bezig, maar je onthoudt vooral de momenten waarop het niet lukte. Je voelt je een mislukking, ook al is de balans objectief gezien positief.
Wat ook meespeelt: vooruitgang is soms onzichtbaar. Je voelt je na twee weken gezonder eten misschien niet dramatisch anders. Je ziet na een maand meer bewegen geen spectaculaire verandering in de spiegel. Je brein mist de bevestiging, terwijl de verandering wél gaande is.
Herkenning is hier al half het werk. Weten dat jouw brein geprogrammeerd is om het negatieve groter te maken dan het is, helpt je om het in perspectief te plaatsen. Jij bent niet je slechtste dag. Jij bent het geheel van alle dagen, dus inclusief alle dagen waarop het wél goed ging.
Die dagen waarop het lekker ging tellen ook. En misschien nog wel meer.
