Je weet wat gezond is. Je wil ook echt gezonder leven. En toch lukt het niet… of niet voor lang. Je begint goed, houdt het een tijdje vol, en voor je het weet ben je terug bij af. Herkenbaar? Dat dacht ik al. Geldt zeker ook voor mij.
De meeste mensen denken dat volhouden een kwestie van wilskracht is. Dat je gewoon harder je best moeten doen, meer discipline moeten opbrengen.Maar de wetenschap vertelt een ander verhaal.
Gedragsverandering is moeilijk. Niet omdat jij niet goed genoeg bent, maar omdat je brein en lichaam er alles aan doen om bij het bekende te blijven. Er zijn zes specifieke in ons brein ingebakken mechanismen die dit verklaren. Zes valkuilen die bijna iedereen tegenkomt als je probeert te veranderen. Als je ze kent, kun je ze herkennen. En herkenning is altijd de eerste stap.
1. Je leeft grotendeels op de automatische piloot
Zo’n 95 procent van ons gedrag verloopt automatisch zonder dat we er bewust over nadenken. Je brein houdt van routines omdat ze energie besparen. Die avondsnack, het overslaan van je wandeling, de automatische greep naar comfort: dat is geen zwakte. Dat zijn ingesleten patronen die je brein als efficiënt beschouwt.Lees meer →
2. Verandering zorg voor weerstand
Zodra je iets nieuws probeert, ziet je brein dat als een potentiële bedreiging. Het resultaat hiervan? Dat is de stem die zegt ‘ga terug naar wat je kent’. Dat gevoel van uitstelgedrag, beredeneringen, goed praten en/of vaag ongemak is geen teken van mislukking. Het is neurologie. Lees meer →
3. Je brein is van nature probleemgericht
Je hebt een week lang goed gegeten, en dan val je één avond terug. Wat blijft hangen? Die ene avond. Wetenschappers noemen dit de negativity bias: negatieve ervaringen worden sneller opgeslagen, dieper verankerd en langer onthouden dan positieve. Je bent dus niet je slechtste dag, maar je brein denkt van wel.Lees meer →
4. Je wilt je op de korte termijn goed voelen
De chocolade is nú lekker. Meer energie door gezond eten? Dat merk je pas over een paar weken. Je brein geeft meer waarde aan directe bevrediging dan aan toekomstige winst. En dat is geen karakterfout maar dat is hoe dopamine werkt. Dus als je moe of gespannen bent, zoekt je brein automatisch naar iets wat dat ongemakkelijke gevoel verzacht.Lees meer →
5. Je stelt te grote en vage doelen
‘Ik ga gezonder leven.’ ‘Ik wil afvallen.’ Klinkt in eerste instantie als een goed plan maar je brein weet niet waar het moet beginnen, hoe het moet meten of je op de goede weg bent, of wanneer het klaar is. Vage doelen geven geen houvast. En als het doel wél bereikt wordt, verdwijnt de motivatie en sluipen oude gewoontes terug.Lees meer →
6. Je lichaam is biologisch geprogrammeerd op vet, suiker en rust
Je voorouders overleefden door zoveel mogelijk calorieën op te slaan en energie te besparen. Dat mechanisme zit nog steeds in je en dat in een wereld waar friet altijd beschikbaar is (bij mij letterlijk op de hoek 😅) en een stoel overal staat. Gezond leven gaat dus niet alleen tegen gewoontes in. Het gaat tegen onze hele evolutie in. Lees meer →
Herken je jezelf in één of meer van deze valkuilen? Dan ben je gelukkig volkomen normaal. Ze gelden voor vrijwel iedereen die ooit heeft geprobeerd iets structureels te veranderen. Elk van deze zes valkuilen heeft een eigen dynamiek én verdient een eigen uitleg. In de komende blogs duik ik per valkuil dieper in.
