Verandering voelt ongemakkelijk en dat is volkomen normaal
Je hebt besloten dat je iets wil veranderen. Misschien wil je gezonder eten, meer bewegen, minder stressen of vroeger naar bed. Je bent gemotiveerd. Je hebt je voorbereid en je bent er helemaal klaar voor. En dan… na een voortvarende start voelt het ineens als zwemmen tegen de stroom in.
Welkom bij weerstand. Bijna iedereen kent het, maar weinig mensen begrijpen waar het vandaan komt.
Weerstand is geen zwakte en geen teken dat je het verkeerd aanpakt. Het is een biologische reactie. Je brein ziet een plotselinge verandering namelijk als een potentiële bedreiging. Nieuw gedrag is onbekend terrein, en onbekend terrein kan gevaarlijk zijn; zo redeneert je oeroude brein althans. Want hoewel onze omgeving razendsnel is geëvolueerd naar onze huidige wereld, ons brein staat nog in standje oertijd.
Een voorbeeld. Stel je voor: je besluit voortaan de trap te nemen in plaats van de lift. De eerste dag voel je je goed. De tweede dag twijfel je al. De derde dag staat je hand automatisch bij de liftknop. Niet omdat je lui bent, maar omdat je brein fluistert: ‘Dit is niet hoe we dit doen. Dit is anders. Dit kost energie. Energie is kostbaar. Ga terug naar wat we kennen.’
Die stem is behoorlijk aanwezig. En hij klinkt soms als jouw eigen stem, waardoor je hem gelooft.
Weerstand laat zich op allerlei manieren zien. Soms is het uitstelgedrag: ‘ik begin maandag wel’. Soms zijn het beredeneringen: ‘één keer kan geen kwaad’. Soms is het gewoon een vaag gevoel van ongemak als je iets nieuws probeert. En jazeker, dat gevoel is reëel en aanwezig, maar het is geen bewijs dat je iets verkeerd doet. Het is juist een teken dat je iets nieuws probeert.
Er is ook een sociale kant aan weerstand die mensen vaak verrast. Als jij verandert, veranderen de dynamieken om je heen ook. In mijn praktijk hoor ik dit heel vaak terugkomen. Denk aan vrienden die commentaar geven op je nieuwe eetpatroon. Een partner die onzeker wordt als jij ineens meer voor jezelf zorgt. Collega’s die grappen maken als je ‘nee’ zegt bij de koektrommel. Verandering in jou roept reacties op in anderen en ook dat kan voelen als tegenwind.
Het helpt om te weten dat weerstand normaal is. Dat het niet betekent dat je het niet kunt of niet wilt. Het betekent simpelweg dat je brein z’n werk doet.
Onthou dit: verandering is geen rechte lijn omhoog. Het is een weg met hobbels, omwegen en soms een stap terug. En dat hoort er echt bij. Niet als mislukking, maar als onderdeel van het proces. Als je dat gaat accepteren van ben je al een heel eind!
